De afgelopen week lieten drie grote stroomstoringen – in de Verenigde Staten, Australië en Berlijn – haarscherp zien hoe kwetsbaar elektriciteitsnetten zijn voor extreem weer én menselijk handelen. Dit zijn maar enkele gebeurtenissen.
Sneeuwstorm in de VS: kou, ijs en massale uitval
In grote delen van de VS zorgde een historische winterstorm voor sneeuw, ijzel en zware windstoten, met als gevolg dat honderden duizenden huishoudens en bedrijven zonder stroom kwamen te zitten. Bomen en ijsafzetting belastten leidingen en masten zo zwaar dat lijnen knapten en infrastructuur beschadigd raakte. In sommige staten duurde het dagen voordat netbeheerders het net weer grotendeels hadden hersteld, ondanks grootschalige inzet van reparatieploegen.
Deze gebeurtenis onderstreept hoe belangrijk robuuste infrastructuur, reservecapaciteit en noodplannen zijn in regio’s waar winters steeds grilliger worden.
Hittegolf in Australië: recordvraag en overbelasting
Aan de andere kant van de wereld kampte Zuidoost‑Australië met een recordbrekende hittegolf, waarbij temperaturen lokaal richting de 48 graden Celsius gingen. Door de extreme warmte schoot de elektriciteitsvraag omhoog, onder andere door massaal gebruik van airconditioning, waardoor de vraag in de staat Victoria een nieuw record bereikte.
De combinatie van hitte, verhoogd brandrisico en een zwaarbelast net leidde tot tienduizenden klanten die (tijdelijk) zonder stroom zaten, terwijl beheerders noodgedwongen schakelopties en load shedding moesten inzetten. Dit illustreert hoe hittegolven zowel productie, transport als distributie tegelijk onder druk kunnen zetten.
Aanslag in Berlijn: doelbewuste aanval op de energie-infrastructuur
In Berlijn was geen sprake van natuurgeweld maar van een gerichte aanslag op het elektriciteitsnet: door brandstichting aan een kabelbrug werden meerdere hoog‑ en middenspanningskabels vernietigd. Hierdoor zaten meer dan 40.000 huishoudens en duizenden bedrijven dagenlang zonder stroom, in een periode met winterse temperaturen.
De aanslag vergde grootschalige inzet van hulpdiensten, noodaggregaten en crisiscoördinatie, en geldt als de ernstigste stroomstoring in de stad sinds 1945. Deze gebeurtenis maakt duidelijk dat ook fysieke beveiliging en cyber‑fysieke risico’s een integraal onderdeel moeten zijn van modern netbeheer.
Wat betekenen deze storingen voor de energietransitie?
Deze drie gebeurtenissen zijn samen een krachtige illustratie van de uitdagingen rond leveringszekerheid in een veranderend klimaat en veiligheidslandschap. Energiesystemen moeten tegelijk bestand zijn tegen extremere weersomstandigheden, hogere piekbelastingen en doelbewuste aanvallen op kritieke infrastructuur.
Daarbij hoort onder meer investeren in netverzwaring, weersbestendige componenten, slimme sturing, decentraal vermogen, noodvoorzieningen en een goede samenwerking tussen netbeheerders, overheden en veiligheidsdiensten.
