In Duitsland is de afgelopen periode een reeks incidenten geconstateerd bij hoogspanningsstations en -masten, waarbij de politie uitgaat van opzet. De meest recente gevallen vonden plaats op 1 en 2 september 2026, maar vergelijkbare incidenten zijn al sinds september 2025 gemeld.
Recente incidenten in september 2026
Op dinsdag 1 september 2026 trof de Duitse politie meerdere zelfgemaakte explosieven aan bij een hoogspanningsstation in Turnow-Preilack (Brandenburg), vlak bij een grote kolencentrale. Minstens één explosief ontplofte, waardoor er kortstondig een stroomonderbreking ontstond. De overige explosieven ontploften niet.
Volgens netbeheerder 50Hertz was het doel waarschijnlijk om een grootschalige stroomstoring te veroorzaken bij de kolencentrale. De explosieven leken op vuurwerkexplosieven en waren mogelijk bedoeld om kortsluiting te veroorzaken in de hoogspanningsleidingen.
Op dinsdagavond 1 september 2026 volgde een tweede incident bij een onderstation van netbeheerder Amprion in Bergheim, nabij Keulen. Daar ontstond kortsluiting, waardoor meerdere hoogspanningsleidingen uitvielen. De politie vermoedt ook hier opzet en onderzoekt een mogelijke aanval, mogelijk met drones.
Door de kortsluiting in Bergheim moesten vijf blokken van een kolencentrale van RWE worden afgekoppeld, goed voor ongeveer 4.200 MW aan vermogen. Er was geen algemene stroomstoring, maar het incident toont wel de kwetsbaarheid van de infrastructuur.
Eerdere incidenten sinds 2025
Deze incidenten staan niet op zichzelf. In september 2025 zaten tienduizenden huishoudens zonder stroom na brandstichting bij twee hoogspanningsmasten. Een anarchistische groepering eiste die aanval op.
Begin januari 2026 leidde sabotage aan hoogspanningskabels nabij een centrale in het zuidwesten van Berlijn tot dagenlange stroomuitval voor ongeveer 45.000 huishoudens en meer dan 2.000 winkels en bedrijven. Deze aanval werd opgeëist door de extreemlinkse groepering Vulkangruppe.
Wat is de modus operandi?
Bij de incidenten worden verschillende methoden gebruikt:
- Brandstichting aan hoogspanningsmasten en kabels;
- Zelfgemaakte explosieven die lijken op vuurwerk, gericht op kortsluiting;
- Mogelijk drones om materiaal op of nabij hoogspanningsinfrastructuur te brengen.
De daders proberen kortsluiting te veroorzaken in hoogspanningsleidingen, zodat eenheden in centrales automatisch uitschakelen en er lokaal of regionaal stroomuitval ontstaat.
Wie zit erachter?
Tot nu toe heeft geen enkele groep de verantwoordelijkheid opgeëist voor de recente incidenten in Brandenburg en Bergheim. Wel wijzen autoriteiten en media op een patroon van aanvallen door extreemlinkse en anarchistische groeperingen in de afgelopen jaren.
De Duitse veiligheidsdiensten spreken van een verhoogd risico op sabotage aan kritieke infrastructuur, waaronder het elektriciteitsnet.
Wat betekent dit voor de leveringszekerheid?
Hoewel de incidenten tot nu toe geen langdurige, grootschalige black-outs hebben veroorzaakt, tonen ze wel de kwetsbaarheid van het hoogspanningsnet. Een geslaagde aanval op meerdere cruciale knooppunten zou grotere gevolgen kunnen hebben.
Netbeheerders en autoriteiten reageren met:
- verhoogde bewaking van onderstations en masten;
- snellere inspectie en reparatie na incidenten;
- nauwere samenwerking met politie en veiligheidsdiensten.
Voor Nederland zijn de incidenten vooral een signaal: ook hier is de energievoorziening afhankelijk van een fijnmazig hoogspanningsnet, dat gevoelig is voor gerichte sabotage.
Sinds wanneer spelen deze incidenten?
Samengevat:
- september 2025: eerste grote incidenten met brandstichting aan hoogspanningsmasten;
- januari 2026: sabotage bij Berlijn met dagenlange stroomuitval;
- september 2026: twee incidenten op één dag bij hoogspanningsstations in Brandenburg en Bergheim.
De reeks incidenten laat zien dat de dreiging tegen hoogspanningsinfrastructuur in Duitsland al meer dan een jaar speelt en mogelijk toeneemt.
