Een capaciteitssturingscontract, oftewel CSC, kan in combinatie met een batterypack een sterke oplossing zijn voor netcongestie. Voor partijen met voldoende flexibele capaciteit ontstaat hiermee niet alleen meer ruimte op het net, maar soms ook een echte businesscase dankzij vergoeding voor inzet en beschikbaarheid.
Wat is een CSC?
Een CSC is een contractvorm waarbij een aangeslotene flexibel vermogen beschikbaar stelt en dit op verzoek van de netbeheerder inzet om het elektriciteitsnet te ontlasten. De ACM heeft het capaciteitssturingscontract formeel in de Netcode elektriciteit opgenomen als nieuw product voor congestiemanagement. Daarmee kunnen netbeheerders niet alleen beperkingen afspreken, maar juist ook actief sturen op het gebruik van het net in de tegengestelde richting van congestie.
Voor batterijen is dat interessant, omdat zij snel kunnen schakelen tussen laden en ontladen. Juist die flexibiliteit maakt ze geschikt om netcongestie te helpen verminderen.
Hoe werkt een batterypack in dit model?
Een batterypack kan onder een CSC worden ingezet door te laden op momenten dat er ruimte is en te ontladen wanneer het net ondersteuning nodig heeft. Bij afnamecongestie kan een batterij bijvoorbeeld extra terugleveren, terwijl bij invoedingscongestie juist een minimale afname kan worden gevraagd. Daarmee fungeert de batterij als een soort schokdemper voor het elektriciteitsnet.
Dat maakt de batterij niet alleen een opslagmiddel, maar ook een netdienst. De waarde zit dus niet alleen in arbitrage op de energiemarkt, maar ook in het leveren van flexibiliteit aan de netbeheerder.
Bij hoeveel MW is dit interessant?
Er is geen harde minimumgrens die voor iedereen geldt, maar in de praktijk wordt het vooral interessant zodra er genoeg flexibel vermogen beschikbaar is om echt meetbare congestieverlichting te leveren. Bij kleinere batterijen kan de vergoeding van een CSC al helpen, maar de businesscase wordt meestal sterker naarmate het vermogen en de inzetfrequentie toenemen.
Vooral vanaf enkele megawatts wordt het voor veel projecten serieuze business in congestiegebieden. Denk aan locaties waar netbeheerders regelmatig flexibiliteit zoeken en waar batterij-inzet direct kan bijdragen aan ruimte op het net. Hoe groter de batterij, hoe groter de kans dat zowel netvergoeding als marktinkomsten samen optellen tot een rendabele propositie.
Wat lost het op?
CSC’s in combinatie met batterijen lossen vooral drie problemen op. Ten eerste helpen ze om lokale congestie te verminderen zonder dat direct een zwaardere kabel of nieuw station nodig is. Ten tweede maken ze bestaande aansluitingen waardevoller, omdat flexibele assets actief kunnen bijdragen aan netgebruik.
Ten derde versnellen ze nieuwe aansluitingen of uitbreidingen die anders op een wachtlijst zouden blijven staan. Voor Nederland is dat relevant, omdat netcongestie inmiddels een rem vormt op woningbouw, elektrificatie en bedrijvigheid.
Is er een businesscase?
Ja, maar niet automatisch. De businesscase hangt sterk af van de combinatie van drie factoren: vergoeding vanuit het CSC, opbrengsten uit energiemarktactiviteiten en de technische mogelijkheden van de batterij. Als een batterij flexibel genoeg is om tijdens beperkte uren juist te ontladen of elders waarde te leveren, kan een CSC aantrekkelijk uitpakken.
Als de batterij juist vaak moet laden tijdens beperkte uren of zijn marktstrategie wordt beperkt, dan kan de businesscase verslechteren. Daarom is een goede analyse per locatie essentieel. In congestiegebieden kan een CSC de revenuen juist versterken doordat flexibiliteit dubbel wordt betaald: via netdienst en via marktwaarde.
Voor wie is dit vooral interessant?
Deze combinatie is vooral interessant voor projectontwikkelaars, batterij-exploitanten, zonneparken, industrie en locaties met een flexibele elektriciteitsvraag. Het is minder interessant voor partijen die hun verbruik nauwelijks kunnen sturen of voor wie de batterij vooral moet dienen als continue back-up. In die gevallen is de toegevoegde waarde van congestiemanagement kleiner.
Voor opslagbedrijven is het CSC een belangrijke ontwikkeling, omdat het een structureel contractueel kader biedt om flexibiliteit geld waard te maken. Dat kan de uitrol van batterijen in Nederland versnellen.
Wat betekent dit voor de energietransitie?
CSC’s maken duidelijk dat het elektriciteitsnet niet alleen vraagt om uitbreiding, maar ook om slimmer gebruik van bestaande capaciteit. Batterijen kunnen daarin een sleutelrol spelen, juist omdat zij snel, regelbaar en schaalbaar zijn. Daarmee worden ze steeds vaker een oplossing op het snijvlak van netbeheer, opslag en marktoptimalisatie.
Voor kennis van energie is dit een relevant onderwerp, omdat het precies laat zien waar congestiemanagement en opslag elkaar raken. De combinatie van CSC en batterypack is geen wondermiddel, maar in de juiste situatie wel een serieuze kansrijke businesscase.
