Wat is tariefdemping?
Tariefdemping betekent dat TenneT beschikbare veilinggelden gebruikt om de toegestane inkomsten – en daarmee de transporttarieven – tijdelijk lager te maken. De veilinggelden komen voort uit de veiling van transportcapaciteit op interconnecties tussen Nederland en andere landen.
De maatregel verandert niets aan de onderliggende netkosten of investeringen. Het effect is vooral financieel en temporeel: de tariefstijging wordt uitgesmeerd over meerdere jaren. Dat voorkomt extreme sprongen in de tarieven, maar verschuift in beginsel kosten naar latere jaren.
Wat stelt TenneT voor 2027 voor?
In het tarievenvoorstel voor 2027 wil TenneT €245 miljoen uit de veilinggelden inzetten voor tariefverlaging op het EHS-netvlak. Eind 2025 stond daarvoor nog €328 miljoen beschikbaar; TenneT verwacht dat het saldo in 2026 en 2027 verder toeneemt.
De tarieven voor 2027 worden naar verwachting eind november 2026 door de ACM vastgesteld en gelden vanaf 1 januari 2027. De ACM kan in het definitieve besluit nog afwijken van het voorstel, maar TenneT verwacht geen grote wijzigingen.
| Netvlak | Voorgestelde tariefontwikkeling 2027 | Belangrijkste oorzaak |
|---|---|---|
| Hoogspanningsnet (HS) | Gemiddeld +20% | Hogere toegestane inkomsten, hogere kosten voor net op zee en doorgeschoven EHS-kosten |
| Extrahoogspanningsnet (EHS) | Gemiddeld -6% | Sterkere groei van het rekenvolume dan van de toegestane inkomsten, plus tariefdemping en lagere nacalculaties |
Zonder de inzet van veilinggelden zouden de HS-tarieven in 2027 nog harder stijgen. TenneT noemt de maatregel daarom expliciet een bijdrage aan een stabielere tariefontwikkeling.
Is tariefdemping eerder toegepast?
Ja. TenneT heeft tariefdemping met veilinggelden eerder ingezet, met name in het tarievenvoorstel voor 2025.
In TAR 2025 stelde TenneT voor om €160 miljoen veilinggelden in te zetten voor tariefverlaging. Dat bedrag was eind 2023 beschikbaar uit de congestie-ontvangsten.
| Jaar | Inzet veilinggelden voor tariefdemping | Effect |
|---|---|---|
| 2025 | €160 miljoen | Onderdeel van het tarievenvoorstel 2025; droeg bij aan tariefverlaging |
| 2026 | Geen inzet van veilinggelden | De veilinggelden werden in 2026 niet aangewend voor tariefdemping |
| 2027 | €245 miljoen voorgesteld | Beperkt de tariefstijging op het HS-netvlak |
De inzet in 2027 is dus hoger dan in 2025: €245 miljoen tegenover €160 miljoen. Dat is een toename van €85 miljoen, oftewel circa 53%.
Welke tarieven zijn hierbij betrokken?
Het gaat om de transporttarieven van TenneT voor partijen die direct zijn aangesloten op het EHS- of HS-net, waaronder regionale netbeheerders en grote industriële afnemers. Dit zijn niet de energietarieven op de factuur van een huishouden.
Hoogspanningsnet (HS)
Voor het HS-net stelt TenneT een gemiddelde tariefstijging van 20% voor in 2027. De belangrijkste oorzaken zijn de hogere toegestane inkomsten in de periode 2027–2031, hogere kosten voor het net op zee en de cascade van EHS-kosten naar het HS-netvlak.
De tariefdemping met €245 miljoen beperkt deze stijging. TenneT wijst erop dat de stijging daardoor lager uitvalt dan de eerder geraamde 40% in FIEN2026, de meerjarige financiële prognose van de gezamenlijke netbeheerders.
Extrahoogspanningsnet (EHS)
Voor het EHS-net daalt het transporttarief naar verwachting gemiddeld met 6%. Dat komt vooral doordat de rekenvolumes in 2027 naar schatting met circa 80% groeien, terwijl de toegestane inkomsten met circa 34% stijgen. De kosten worden daardoor over een groter volume verdeeld.
Daarnaast spelen de inzet van veilinggelden, het achterwege blijven van een voorschot op de verwachte nacalculatie over 2026 en lagere nacalculaties een tariefverlagende rol.
Hoe verhoudt dit zich tot eerdere jaren?
De tariefontwikkeling van TenneT is de afgelopen jaren sterk veranderd. In 2023 en 2024 stegen de transporttarieven aanzienlijk, onder meer door hogere kosten voor energie en vermogen en door de herziening van methodebesluiten.
| Jaar | Tariefontwikkeling | Toelichting |
|---|---|---|
| 2024 | HS: +79% tot +81%; EHS: +117% tot +128% | Sterke stijging door onder meer hogere E&V-kosten en de afschaffing van de volumecorrectieregeling |
| 2025 | EHS: -8%; HS: +0,4% | Lagere E&V-kosten, een voorschot op de nacalculatie en inzet van €160 miljoen veilinggelden |
| 2027 | EHS: -6%; HS: +20% | Hogere toegestane inkomsten en kosten voor net op zee, deels gedempt door €245 miljoen veilinggelden |
De vergelijking laat zien dat tariefdemping vooral dient om schommelingen te beperken, niet om structureel lagere tarieven te garanderen. In 2025 dempte het de gevolgen van eerdere kostencorrecties; in 2027 beperkt het de stijging door hogere investeringen en netkosten.
Wat betekent dit voor marktpartijen?
Voor grote verbruikers, producenten en regionale netbeheerders is vooral de voorspelbaarheid relevant. Een gemiddelde HS-stijging van 20% is aanzienlijk, maar de tariefdemping voorkomt dat de stijging in één keer nog groter uitvalt.
Belangrijke aandachtspunten:
- Budgettering: een HS-stijging van 20% kan een wezenlijk effect hebben op transportkosten, zeker voor energie-intensieve gebruikers.
- EHS versus HS: de daling op het EHS-net betekent niet dat alle grote afnemers profijt hebben; het effect hangt af van het aansluitniveau en het verbruiksprofiel.
- Uitstel van kosten: tariefdemping kan de tarieven in 2027 verlagen, maar verhoogt de druk op latere jaren als kosten worden doorgeschoven.
- Onzekerheid: de definitieve tarieven volgen na beoordeling door de ACM; het voorstel is dus nog geen vastgesteld tarief.
In het kort
Tariefdemping is voor TenneT geen nieuwe instrument, maar een bewust ingezet middel om tariefschommelingen te beperken. In 2025 werd al €160 miljoen veilinggelden ingezet; voor 2027 stelt TenneT €245 miljoen voor.
De maatregel dempt de gemiddelde stijging van de HS-tarieven naar 20% en draagt bij aan een daling van 6% op het EHS-net. Voor afnemers is de kernboodschap: de tariefdemping geeft tijdelijke financiële ruimte, maar lost de onderliggende kostenopgave van netverzwaring, net op zee en systeemuitbreiding niet op.






